PKO BP II/O Gdańsk
78 1020 1811 0000 0002 0015 0003
im. Jana Pawła II
PKO BP II/O Gdańsk
79 1020 1811 0000 0002 0014 9500
WYJAŚNIENIE W SPRAWIE DAROWIZN NA RZECZ KOŚCIELNYCH OSÓB PRAWNYCH takich jak np. Diecezjalny Dom Samotnej Matki w Matemblewie.
(opracował mec. Mieczysław Hebel, radca prawny Kurii Metropolitalnej Gdańskiej)
Uchwałą z dnia 14 marca 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny uregulował kwestię darowizn na rzecz kościelnych osób prawnych.
Z treści wyżej powołanej uchwały w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż podatnicy przekazujący darowizny na rzecz kościelnych osób prawnych mają prawo odliczyć je bez ograniczeń.
Podstawowe warunki odliczenia (muszą być spełnione łącznie):
1. darowizna powinna być dokonana na rzecz kościelnej osoby prawnej,
2. darowizna powinna być przekazana na działalność charytatywno-opiekuńczą,
3. podatnik powinien posiadać pokwitowanie odbioru darowizny,
4. obdarowany powinien przedstawić darczyńcy – w ciągu dwóch lat od dokonania darowizny – sprawozdanie o przeznaczeniu darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą.
Ad. 1. Darowizna powinna być dokonana na rzecz kościelnej osoby prawnej. Katalog kościelnych osób prawnych określa rozdział II ustawy z dnia 17 maja 1989 roku (Dz.U. 89.29.154) o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, dalej ustawa kościelna.
Ad. 2. Bezlimitowemu odliczeniu podlegają darowizny przekazane na kościelną działalność charytatywno – opiekuńczą. Przepisy ustawy kościelnej nie zawierają definicji działalności charytatywno – opiekuńczej.
Niemniej jednak wskazówek w tym zakresie należy szukać w art. 39 ustawy kościelnej, z treści którego wynika, iż działalność charytatywno – opiekuńcza obejmuje:
1) prowadzenie zakładów dla sierot, starców, osób upośledzonych fizycznie lub umysłowo oraz innych kategorii osób potrzebujących opieki,
2) prowadzenie szpitali i innych zakładów leczniczych oraz aptek,
3) organizowanie pomocy w zakresie ochrony macierzyństwa,
4) organizowanie pomocy sierotom, osobom dotkniętym klęskami żywiołowymi i epidemiami, ofiarom wojennym, znajdującym się w trudnym położeniu materialnym lub zdrowotnym rodzinom i osobom, w tym pozbawionym wolności,
5) prowadzenie żłóbków, ochronek, burs i schronisk,
6) udzielenie pomocy w zapewnianiu wypoczynku dzieciom i młodzieży znajdującym się w potrzebie,
7) krzewienie idei pomocy bliźnim i postaw społecznych temu sprzyjających,
8) przekazywanie za granicę pomocy ofiarom klęsk żywiołowych i osobom znajdującym się w szczególnej potrzebie.”
Z orzecznictwa wynika też, iż darowizną taką może być także przekazanie sprzętu sportowego wykorzystywanego podczas pracy z młodzieżą.
Ad. 3. Obdarowany (kościelna osoba prawna) musi przedstawić darczyńcy pokwitowanie odbioru. Nie ma obowiązku, aby wpłata była udokumentowana dowodem wpłaty na konto obdarowanego.
Ad. 4. Obdarowany musi przedstawić darczyńcy – w okresie dwóch lat od dnia przekazania darowizny – sprawozdanie o przeznaczeniu jej na działalność charytatywno – opiekuńczą. Inaczej mówiąc obdarowany, czyli np. parafia, a w praktyce proboszcz, muszą wyjaśnić w tym sprawozdaniu, jak wykorzystali pieniądze.
Tu pojawiają się wątpliwości co do szczegółowości owego sprawozdania. Wydaje się jednak, iż nie ma żadnych podstaw do uzyskania bardzo szczegółowego sprawozdania. Potwierdzone jest to częściowo przez NSA w uzasadnieniu uchwały z dnia 23 czerwca 2003 r. (ONSA 1003/4/118).
Należy przy tym dodać, iż ustawa kościelna zwalnia z obowiązku ewidencjonowania otrzymanych darowizn. W razie kontroli Urzędu Skarbowego osoba reprezentująca kościelną osobę prawną może po prostu oświadczyć, że otrzymała darowiznę i przeznaczyła ją na cel charytatywno-opiekuńczy. Nie musi mieć jednak na to dowodów w postaci konkretnych dokumentów.